Nascholing 25 juni 2025: Affectfobietherapie in de klinische praktijk

Wanneer: Woensdag 25-06-2025

Locatie: Amsterdam Wine Academy, Gerard Doustraat 16, Amsterdam

Accreditatie: is aangevraagd bij de NVvP

Programma:

18.00 uur Ontvangst met warm buffet

19:00 uur          Inhoudelijk introductie: wat is affectfobietherapie en voor wie is het?

20:00 uur          Pauze

20:15 uur         Workshop: oefenen in de praktijk en casuïstiek

21:30 uur         Afsluiting

Inleiding

De Affectfobietherapie (AFT) ontwikkeld door McCullough (1997) wordt in de ambulante en semi-ambulante Nederlandse GGZ steeds meer toegepast. AFT valt onder de kortdurende psychodynamische psychotherapieën en is een evidence based behandeling voor patiënten met een depressieve of angststoornis en voor patiënten met een Cluster C persoonlijkheidsstoornis (vermijdende, afhankelijke of dwangmatige persoonlijkheidsstoornis). In AFT zijn psychodynamische, cognitief gedragstherapeutische en experiëntiële technieken geïntegreerd. Het fundament van deze therapie is het psychodynamische model (http://affectphobiatherapy.com/). McCullough ontwikkelde het behandelmodel op basis van wetenschappelijk onderzoek en klinische observaties die gedurende enkele decennia zijn verricht op het terrein van de Short Term Dynamic Psychotherapy. Zij herformuleerde de tegenstelling tussen de gevoelens en de daarmee geassocieerde angst – in de psychoanalytische theorie aangeduid als een psychodynamisch conflict – in de leertheoretische en gedragstherapeutische term affectfobie. De fobie is in dit geval geen angst voor iets buiten de persoon, zoals ruimtes, tunnels of spinnen, maar (onbewuste) angst voor verlangens en gevoelens in de persoon: een interne fobie. De therapeut kan deze affectfobie behandelen als een externe fobie met behulp van de gedragstherapeutische techniek systematische desensitisatie (exposure, responspreventie en angstregulatie).

De toepassing van deze gedragstherapeutische techniek in het psychodynamisch kader biedt de mogelijkheid de effectiviteit en efficiëntie van de behandeling te vergroten.

Toelichting inhoud programma:

Theoretisch kader

In de affectfobietherapie (AFT) wordt gewerkt met het psychodynamisch werkmodel van de conflict- en personendriehoek. Dit werkmodel vormt een praktische vertaling van de psychoanalytische theorieën die de basis  van AFT vormen.

AFT heeft drie doelen: herstructurering van de afweer, van het gevoel en van het zelfbeeld en beeld van de ander. In het eerste deel zullen wij hier een lezing over geven en toelichten voor welke doelgroep deze therapie kan worden geindiceerd.

Oefenen in praktijk

Middels een ervaringsgerichte workshop kunnen de deelnemers oefenen met psychotherapeutische vaardigheden zoals je deze binnen de AFT toepast: herkennen van afweer, angstregulatie en helpen herkennen en adaptief uiten van emoties door de patiënt. Hierbij is ook ruimte voor inbreng van eigen casuistiek. 

Te bestuderen literatuur:

H5 en H7 uit: Affectfobie in de praktijk (Van Dam, 2016 of 2020).

Leerdoelen

Na afloop van de nascholing:

1. Ben je vertrouwd met de conflict- en personendriehoek van Malan.

2. Vertaal je de klachten en de levensgeschiedenis in een innerlijk conflict. Daarbij gebruik je de conflict- en personendriehoek en de ladder van afweer.

3. Herken je verschillende afweer en heb je geoefend met angstregulatie en het helpen herkennen en adaptief uiten van emoties door de patiënt.

4. Weet je voor welke patientengroepen AFT een passende indicatie kan zijn.

Personalia sprekers

Lotje van Leeuwen

Lotje van Leeuwen is psychiater, psychoanalytisch therapeut en specialistisch groepstherapeut (NVGP). Zij werkt bij het NPI in Amsterdam, onder andere bij de affectfobie (AFT) dagbehandeling en is programmaleider van de AFT-lijn binnen het NPI. Lotje is ook actief binnen de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalytische Psychotherapie (NVPP) in de opleidingscommissie van Amsterdam. Ook geeft zij aan aios psychiatrie onderwijs over psychodynamische psychotherapie.  

Lucas Schalk

Lucas Schalk is psychiater en psychoanalytisch psychotherapeut. Hij werkt bij het NPI in Amsterdam, onder andere bij de affectfobie (AFT) dagbehandeling.